Dat heeft de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in uitkeringszaken, bepaald in een zaak die door twee voormalige deelnemers aan een Schots afkickprogramma was aangespannen tegen de Dordtse sociale dienst. Die had hun uitkering ingetrokken omdat de Wet Werk en Bijstand bepaald dat alleen een uitkering wordt gegeven aan iemand die zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft.

De twee kickten af bij de Schotse instelling Castle Craig, die in Nederland erkend is door het College van toezicht Zorgverzekeringen. Voor intakegesprekken en nazorg heeft Castle Craig een vestiging in Den Haag, maar voor behandeling gaan verslaafden naar een afkickcentrum in Schotland.

De Centrale Raad van Beroep vindt dat Dordrecht te kort door de bocht heeft geredeneerd met de stelling dat de twee verslaafden in het buitenland verbleven en dus geen recht op een uitkering hadden. De twee hadden keurig aan de sociale dienst gemeld waar ze zaten en dat ze in die erkende kliniek zaten op aanwijzing van een Nederlandse psychiater. Daarbij had de sociale dienst zelf al geconstateerd dat de twee niet in staat waren om te werken: ze waren onbemiddelbaar verklaard.

Bovendien maakt de wet in bijzondere gevallen uitzonderingen mogelijk. Onder die omstandigheden is het volgens de rechter in strijd met het Europese recht om behandeling eldders in Europa feitelijk onmogelijk te maken. De sociale dienst Drechtsteden laat in een reactie weten verblijf in het buitenland voortaan niet blindelings meer te bestraffen met het intrekken van de uitkering.

Castle Craig is blij met de uitspraak, vooral ook omdat Dordrecht bepaald niet de enige gemeente was die uitkeringen introk. Het gebeurde tot nu toe regelmatig dat verslaafden afhaakten omdat ze hun uitkering niet kwijt wilden raken. Afkicken in Schotland heeft volgens de organisatie minimaal één voordeel voor Nederlanders: ,,De drempel om weg te lopen uit de kliniek is hier veel hoger.’’