Gratis nieuwsbrief

Meld u aan voor de gratis Schotland.nl nieuwsbrief

Temperatuur Edinburgh

Bekijk het weerbericht van Edinburgh, Schotland
Glenfinnan- monument in Schotland zag de bezoekersaantallen stijgen
Dankzij het succes van Harry Potter heeft ook het toerisme in Groot-Brittannië een flinke oppepper gekregen. Filmtoeristen lieten vorig jaar ongeveer 2,7 miljard euro in het Verenigd Koninkrijk achter. Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus bestaat niet alleen in de imaginaire wereld van Harry Potter. Hij staat sinds jaar en dag in het noordoosten van Engeland, in de gestalte van het middeleeuwse kasteel van Alnwick. Dat diende als decor voor de opnames rond de toverschool. Ondanks de afgelegen locatie weten Harry Potterfans Alnwick massaal te vinden. In 2001 brachten 62.000 mensen een bezoekje aan het kasteel. Drie jaar en twee Harry Potterfilms later, in 2004, waren dat er 223.000; ruim 3,5 keer zoveel. Alleen al aan entreegeld brachten zij ruim 200.000 euro extra in het laatje.

‘We hebben zeker geprofiteerd van de films’, zegt Philippa Pendrich van Alnwick. ‘De Harry Potter-merchandise die we in het kasteelwinkeltje verkopen, is erg populair. Verder is hier vier keer per dag een rondleiding langs de filmlocaties en tijdens de schoolvakanties lopen er lookalike-acteurs rond.’

Het kasteel van Alnwick is niet de enige locatie die profiteert van de populaire Potterfilms. Het Glenfinnan- monument in Schotland zag de bezoekersaantallen bijvoorbeeld snel stijgen na de première van Harry Potter and the Chamber of Secrets. Op het nabijgelegen Glenfinnan-viaduct werd de spectaculaire scène gefilmd waarin de vliegende Ford Anglia van Harry en Ron bijna wordt geschept door de Zweinstein Express. Ook reisjes met het stoomtreintje van de North Yorkshire Moors Railway, een ander decor van de Zweinstein Express, zijn razend populair bij Potterfans. Zij maken bovendien graag een tussenstop op het stationnetje van Goathland – Zweinsveld in de films. Op Kings’s Cross Station in Londen is tegenwoordig een perron 9¾ te vinden, waar toeristen zich veelvuldig laten fotograferen met een halve trolley die uit de muur steekt.

Omdat ze zoveel goeds hebben gedaan voor de kwakkelende toeristenindustrie en het imago van Engeland in het buitenland, zijn de Harry Potterfilms en -boeken beloond met de Excellence in England-award. Hun invloed is te vergelijken met het Braveheart-effect in de jaren negentig. Na de populaire film met Mel Gibson steeg het aantal toeristen dat Schotland bezocht met 300 procent. Op dit moment profiteert Schotland niet alleen van de Harry Potterhype, maar ook van De Da Vinci Code. De bestseller van Dan Brown, die vorig jaar verfilmd werd, trok zeven keer zoveel bezoekers naar de Rosslyn Chapel. Onderzoeksbureau Oxford Economics schat dat de extra toeristen die vanwege films naar het Verenigd Koninkrijk komen, daar in 2006 totaal 2,7 miljard euro achterlieten.

Glen Croy, die aan de universiteit van Monash in Australië onderzoek doet naar het fenomeen dat bekend staat als film induced tourism, vindt dat men voorzichtig moet zijn met voorspellingen over het directe effect van films. Volgens hem is moeilijk in te schatten hoeveel bezoekers nou echt vanwege een film naar een land of regio komen en hoeveel geld ze daar in het laatje brengen. Zo wordt gezegd dat dankzij de Lord of the Rings-films jaarlijks een paar miljoen extra toeristen naar Nieuw-Zeeland komen. Dat klopt niet, zegt Croy: ‘Nieuw-Zeeland trekt in totaal maar 2,2 miljoen internationale bezoekers per jaar. Films bewerkstelligen vooral dat kijkers geïnteresseerd raken in een land en er daarom meer informatie over gaan zoeken. Als ze het uiteindelijk uitkiezen als vakantiebestemming, is de film eerder een aanleiding dan dé reden voor het bezoek.’

Toch kunnen de extra bezoekers een behoorlijke impact op een bestemming hebben. Het Griekse eiland Kefalonia, bekend van Captain Corelli’s Mandolin, werd na de film overspoeld met toeristen. ‘Hotels, restaurantjes en reisorganisaties schoten als paddenstoelen uit de grond’, zegt Michiel Prins, die aan de Universiteit van Tilburg afstudeerde op film induced tourism. ‘De lokale bevolking ging scènes uit de films naspelen en over smalle, ongeasfalteerde weggetjes denderden ineens tien touringcars per dag. Van duurzaam toerisme was geen sprake; de kleine rurale gemeenschap werd compleet onder de voet gelopen.’

Daar zijn ze in Engeland en Schotland niet bang voor. Integendeel: Britse toeristenbonden grijpen de Harry Potterfilms dankbaar aan om de filmgerelateerde attracties in hun regio te promoten. Doordat regio’s zich steeds meer bewust worden van de economische invloed van filminduced tourism, is zelfs een nieuwe marketingtak ontstaan: location placement. Prins: ‘Heel wat regio’s lobbyen actief om filmproducenten te contracteren.’ Want niet alleen de aanwezigheid van de filmcrew zelf brengt geld in het laatje. Als de filmcrew vertrokken is, komen de toeristen.

Door: Annemieke van Dongen