Gratis nieuwsbrief

Meld u aan voor de gratis Schotland.nl nieuwsbrief

Temperatuur Edinburgh

Bekijk het weerbericht van Edinburgh, Schotland
Schotten ruziën over Britse centrales
 In Groot-Brittannië dreigt een tekort aan stroom. Londen wil kerncentrales, maar de Schotten zweren bij groene energie.

De wrijvingen tussen Londen en Edinburgh hebben rituele trekjes, maar donderdag was het weer goed raak. Een woedende Schotse premier Alex Salmond beschuldigde de Britse regering van een ‘nucleaire aanval’ op het Schotse energiebeleid. Aanleiding was een bezoek van de Britse minister van Energie Ed Miliband.

Die had het gewaagd de Schotten nog eens dringend te vragen hun veto inzake kernenergie te herzien. ‘Ook Zweden en Finland hebben zich bedacht, landen die de premier bewondert’, zei Miliband.

De agressieve reactie van Salmond, leider van de partij SNP die streeft naar afscheiding, is typerend. Het onderwerp – de Britse energievoorziening – is al langer inzet van een machtsstrijd, waarin de Schotten tot dusver aan het langste eind trekken.

Groot-Brittannië telt tal van verouderde kern- en kolencentrales die dringend toe zijn aan vervanging, plus een hoogspanningsnet dat urgente uitbreiding vraagt. Daarnaast probeert het land zijn klimaatdoelen te halen. Volgens een rapport van Ernst & Young is hiervoor de komende twintig jaar bij elkaar liefst 234 miljard pond (265 miljard euro) nodig. Zonder actie ‘gaat het licht uit’ op de Britse eilanden, zeggen zwartkijkers.

Londen heeft haar hoop mede gevestigd op nieuwe kerncentrales. Deze week werden elf beoogde Engelse locaties onthuld. De regering zou echter ook graag zien dat er nieuwe centrales komen in Schotland, waar de laatste actieve nucleaire installaties de komende jaren juist worden ontmanteld.

De nationalistische Schotse regeringspartij SNP streeft echter naar een volledig duurzame energievoorziening. Het land is al een eind op weg; 20 procent van de stroomproductie komt al uit ‘groene’ bronnen (in heel Groot-Brittannië is dat 4 procent). Dat moet reeds over twee jaar zijn opgevoerd tot 30 procent.

‘Wij zouden ons nooit bemoeien met het energiebeleid ten zuiden van de grens’, aldus Salmond. ‘Tegelijkertijd is het niet aan Ed Miliband om de strategie ten noorden van de grens te dicteren.’

Zijn consequente gebruik van het woord grens – the Border – spreekt boekdelen. Op papier kan Miliband de Schotten kerncentrales opdringen. Maar zolang de SNP regeert zal deze de zaak torpederen door lokale vergunningen te weigeren.

Dit ondanks tekenen dat de Schotse bevolking in meerderheid voorstander is van kernenergie. En de duurzame ambities van de SNP, die gemiddeld één groen project per maand fiatteert, vallen niet overal goed. Op het eiland Lewis maakten duizenden mensen bezwaar tegen 53 windmolens, die naar verwachting gewoon zullen worden gebouwd.

De financiering van diverse projecten is echter in gevaar door de kredietcrisis. Daar komt bij dat windenergie zelfs in Schotse contreien niet altijd betrouwbaar is door gebrek aan wind. De Schotse regering hoopt dat getijde-energie op termijn uitkomst biedt.

Uit Londen komen de laatste tijd wat meer groene initiatieven. Donderdag werd bekend dat Britten vanaf 2011 zesduizend euro subsidie krijgen als ze een elektrische auto kopen die via het stopcontact kan worden opgeladen. Ironisch genoeg vergroten de Britten hiermee mogelijk hun energieprobleem. Volgens de conservatieve oppositie is het onduidelijk waar de benodigde extra stroom vandaan moet komen.